Jednym z często pojawiających się błędów interpretacji przepisów jest nieprawidłowe rozumienie organizacji ruchu wykorzystującej sygnalizację świetlną na skrzyżowaniu. W mojej ocenie problem wynika z braku znajomości przez kursantów, instruktorów i nawet niektórych egzaminatorów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych warunków technicznych dla znaków i sygnałów drogowych oraz urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunków ich umieszczania na drogach. Często słyszę z ust kadr obszaru nauki jazdy, że to przepis, który dotyczy wyłącznie drogowców a nie kierowców i nie musza go znać. Nic bardziej mylnego. Pomijając już zasadę, że „nieznajomość prawa nie zwalnia z odpowiedzialności” warto zauważyć, że to akt normatywny tej samej rangi co rozporządzenie w sprawie znaków i sygnałów drogowych. Czy zatem twierdzenie, jakoby nie był istotny jest uprawnione? Należy zauważyć, iż wiele ważnych informacji i wytycznych dla kierowców znajduje się właśnie w tym rozporządzeniu a jego treść wykorzystana jest również w bazie pytań egzaminacyjnych dla instruktorów i egzaminatorów prawa jazdy. I tu chciałbym zachęcić Ciebie do wnikliwej analizy tego rozporządzenia, które jak mało który akt prawny jest bardzo wdzięczne do czytania, gdyż w znacznej mierze treści są zobrazowane kolorowymi grafikami, co ułatwia zrozumienie zapisów i czyni dokument przystępniejszym.

Błędem na który chcę zwrócić uwagę jest istnienie tzw. linii sygnalizatorów powtórzonych czyli opisanych w rozporządzeniu sygnalizatorów dodatkowych, które niestety bardzo często interpretowane są błędnie jako wiążące kierującego bezpośrednio przed tym sygnalizatorem.  Już spieszę z wyjaśnieniem o co mi chodzi. Zbliżając się do skrzyżowania z sygnalizacją świetlną zwykle przed skrzyżowaniem mamy przejście dla pieszych a tuż przed nim linię przerywaną warunkowego zatrzymania P-14 a po prawej stronie sygnalizator świetlny. I nie ma wątpliwości, iż w chwili nadawania sygnału czerwonego lub gdy nadawany jest sygnał zielony a nie ma możliwości opuszczenia skrzyżowania kierujący jest obowiązany zatrzymać pojazd przed znakiem P-14.

Nr 170, poz. 1393 z dnia 12 października 2002 r. Rozporządzenie z dnia 31 lipca 2002 r. w sprawie znaków i sygnałów drogowych:

• 89. 3. Znak P-14 “linia warunkowego zatrzymania złożona z prostokątów” wskazuje miejsce zatrzymania pojazdu:

7) przed sygnałem świetlnym.

• 99. 1. Zatrzymanie pojazdu wynikające z nadawanego sygnału powinno nastąpić przed linią zatrzymania, a w razie jej braku – przed sygnalizatorem.

2. Jeżeli sygnalizator jest umieszczony nad jezdnią, to zatrzymanie pojazdu wynikające z nadawanego sygnału powinno nastąpić przed linią zatrzymania, a w razie jej braku – przed jezdnią, nad którą sygnalizator został umieszczony.

Często jednak oprócz sygnalizatora po prawej stronie jezdni mamy drugi sygnalizator, umieszczony nad pasem (pasami) ruchu. Jest on czasem umieszczony bliżej a czasem dalej (kilka metrów, nie mniej niż 2m vide rozp.) od linii  P-14. Takie umiejscowienie przedmiotowego sygnalizatora sprawia, iż w sytuacji, gdy kierujący minie pierwszy sygnalizator (ten po prawej stronie) i zbliża się do sygnalizatora na górze a ten zmieni kolor na czerwony lub żółty, zatrzymuje się a w czasie egzaminu wewnętrznego lub państwowego lub jest zatrzymywany przez instruktora czy egzaminatora z ogłoszeniem błędu a nawet przerwaniem egzaminu. Problem w tym, że taka reakcja jest nieuzasadniona, gdyż ten sygnalizator nie obowiązuje już tego kierującego. Miejscem obowiązywania, swoistą granicą, która jest otwierana lub zamykana tym sygnalizatorem jest linia P-14 namalowana przed tym pierwszym sygnalizatorem ulokowanym po prawej stronie. Wynika to wprost z zasad organizacji ruchu określonych w omawianym rozporządzeniu:

ZAŁĄCZNIK nr 3: Szczegółowe warunki techniczne dla sygnałów drogowych i warunki ich umieszczania na drogach

7. 3. Zasady lokalizacji sygnalizatorów  

Podstawową zasadą lokalizacji sygnalizatorów na skrzyżowaniu jest umieszczenie ich na wszystkich wlotach po prawej stronie, z zastrzeżeniem sytuacji podanych w punkcie 7. 2. 2. Dla uzyskania gwarancji odpowiedniej widoczności sygnałów dla kierujących pojazdami zaleca się stosować sygnalizatory powtarzające te sygnały, zwane dalej sygnalizatorami dodatkowymi. Lokalizuje się je nad wlotem lub po jego lewej stronie (w przypadku wlotów jednokierunkowych) albo w obrębie skrzyżowania. Wyjątkowo dopuszcza się lokalizację sygnalizatora powtarzającego sygnał podstawowy za skrzyżowaniem, jeżeli ze względu na warunki widoczności (konstrukcja wiaduktu, tunel) nie jest możliwe jego umieszczenie na wlocie nad jezdnią lub obok jezdni.

Załącznik nr 2

7. 6. 2. 4. Wloty dróg na skrzyżowania z sygnalizacją świetlną

Na wlotach dróg na skrzyżowania, na których zastosowano sygnalizację świetlną, stosuje się znaki poziome wynikające z zasad pierwszeństwa obowiązującego na tych wlotach w czasie, gdy sygnalizacja nie jest czynna. Zasady te określono w punktach od 7. 6. 2. 1 do 7. 6. 2. 3.  

Przed sygnalizatorami umieszcza się na każdym pasie ruchu znak P-14 prostopadle do osi jazdy pojazdów w miejscu zapewniającym dobrą widoczność sygnalizatorów dla kierujących, jednak w odległości nie mniejszej niż określono w punkcie 4. 2. 5 i pokazano na rysunku 7. 6. 2. 11.  

Przykładami takich newralgicznych miejsc, gdzie pojawiają się nieuprawnione interwencje osób prowadzących szkolenie lub egzaminowanie są między innymi:

Łódź: skrzyżowanie ul.Golfowa/Maratońska

Gdańsk: Skrzyżowanie ul. Toruńska/Żabi kruk

Sieradz:  ul. Grunwaldzka

Próba zatrzymania się przed takim sygnalizatorem dodatkowym (powtórzonym) często kończy się wprost zatrzymaniem na pasie ruchu poprzecznego. Szczególnie dobrze widać to na przykładach z Sieradza i Łodzi. Pozostawiam już bez komentarza rozsądek tego sposobu umieszczania sygnalizatorów, wynikający być może ze źle pojętej oszczędności ekonomicznej.

Naturalnie ogólne zasady bezpieczeństwa nie wykluczają interwencji instruktora czy egzaminatora w sytuacji, gdy kierujący swoim zachowaniem, wynikłym najczęściej ze zbyt powolnej jazdy późno znajdzie się w miejscu kolizyjnym dla już otwartego ruchu, a na nim poruszać się będą pojazdy, dla których zapalił się już sygnał zielony. Interwencja taka jednak nie może być uzasadniona nadawanym na sygnalizatorze powtórzonym sygnałem a ewentualnie faktem stworzenia faktycznego zagrożenia. Tyle, że problem generuje się na etapie błędnej decyzji o wjeździe za sygnalizator (ten główny, pierwszy, po prawej stronie, a właściwie za linię znaku P-14) jako decyzję naruszająca dyspozycję art. 25, ust. 4 pkt 1 p.r.d.

Dlaczego o tym wszystkim napisałem? Gorąco zachęcam Cię do lektury wszystkich aktów prawnych. Sama znajomość Ustawy prawo o ruchu drogowym czy Rozporządzenia w sprawie znaków i sygnałów drogowych nie wystarczy, aby wykonywać zawód instruktora. Nie tylko wykonywać dobrze ale w ogóle go wykonywać. Ale aby Cię zaciekawić jeszcze bardziej zapytam: Co to jest przejazd kolejowy? Pewnie nie masz wątpliwości aby wskazać definicję pasa ruchu, skrzyżowania czy przejścia dla pieszych ale czy podasz definicję skrzyżowania? Przeszukanie wskazanych wyżej aktów prawnych niestety nie przyniesie skutku. Ani w ustawie ani w rozporządzeniu w sprawie znaków i sygnałów (ani również w rozporządzeniu w sprawie warunków technicznych znaków i sygnałów) nie zna się na nic. Tam definicji nie znajdziemy. Czy zatem bez definicji można tworzyć jakiekolwiek zasady ruchu drogowego? Oczywiście nie. A to oznacza, że taka definicja gdzie jest, tylko gdzie? I to pojawia nam się kolejny akt normatywny, niezwykle mało znany wśród kadr OSK i WORD czyli Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 9 lipca 2025 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać skrzyżowania linii kolejowych oraz bocznic kolejowych z drogami i ich usytuowanie, oraz warunków technicznych ich użytkowania (uff.. co za nazwa! ).

Niestety, aby znać przepisy, musimy dużo czytać. Taka to profesja.

A odnosząc się do konkretnego skrzyżowania w Gdańsku (bo tam często ten problem występuje) Zamieszczam organizację ruchu, pokazującą fakt, iż to są sygnalizatory dodatkowe (powtórzone)

oraz harmonogram sygnalizacji, który świetnie pokazuje jak długi jest okres miedzy końcem sygnału zielonego(a właściwie żółtego, bo to ważniejsze)  od jednej strony a początkiem sygnału zielonego z poprzecznej. Projektant wziął tu właśnie pod uwagę dość znaczne odległości międzyP-14 jezdnią drogi poprzecznej, co generuje dość długi czas ewakuacji.

A dla niedowiarków lub osób, które nie do końca znają się na przepisach podrzucamy skan korespondencji w urzędem, który tę organizację ruchu stworzył i wdrożył. Organizator ruchu na tym skrzyżowaniu potwierdza, iż miejscem zatrzymania w związku z sygnalizatorem nad jezdnią jest znak P-14 umieszczony przed przejściem, przy sygnalizatorze umieszczonym po prawej stronie jezdni.